ព័ត៌មាន

តើប្រទេសស៊ុយអែតសម្រេចចិត្តដកស្ថានទូតចេញពីកម្ពុជាព្រោះតែបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សឬ? ដោយ៖ បណ្ឌិត ស៊ឺន សម

2020-12-31 07:56:50 ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍, 31 ធ្នូ 2020, 07:56 AM
post_detail

ស្ថានទូតនៃប្រទេសស៊ុយអែតប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានផ្សាយបន្តនូវសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រសួងការបរទេស​ស៊ុយអែត​ស្តីពីការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតក្នុងការបញ្ចប់បេសកកម្មរបស់ស្ថានទូតស៊ុយអែតក្នុងប្រទេស​កម្ពុជានៅចុងឆ្នាំ ២០២១។ ការសម្រេចបិទស្ថានទូតស៊ុយអែតក្នុងប្រទេសកម្ពុជានេះ បាននាំឱ្យមានការបកស្រាយផ្សេងៗអំពីសំណាក់អ្នកនយោបាយ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២០ ក្រសួងការបរទេសស៊ុយអែត បានប្រកាសជូនដំណឹងថា ស៊ុយអែតនឹងបិទស្ថានទូតរបស់ខ្លួននៅទីក្រុងភ្នំពេញ នៅចុងឆ្នាំ២០២១ ហើយសកម្មភាពការបរទេសទាំងឡាយជាមួយកម្ពុជា នឹងត្រូវផ្ទេរឱ្យស្ថិតក្រោមការចាត់ចែងរបស់ស្ថានទូតស៊ុយអែតប្រចាំនៅទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃវិញ។

ប្រទេសស៊ុយអែត មានទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការជាមួយព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦១ ហើយបានបិទស្ថានទូតរបស់ខ្លួននៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ប៉ុន្តែបានបើកដំណើរការស្ថានទូតនៅទីក្រុងភ្នំពេញឡើងវិញ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០។ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត មានវិធីសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ពហុវិស័យ និងបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ជំរុញឱ្យមានអភិបាលកិច្ច ប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋ ហើយជាពិសេសបានបណ្តុះបណ្តាលនិស្សិត និងបញ្ញវន្តកម្ពុជាអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងការសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ តាមរយៈការផ្តល់ជំនួយសម្រាប់វិទ្យាស្ថានរ៉ាអ៊ូលវ៉ាលែនប៊ើគ (RWI) និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលផ្សេងៗដែលកំពុងតែប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

យើងត្រូវទទួលស្គាល់ថា ប្រទេសស៊ុយអែតពិតជាបានជួយជ្រោមជ្រែងប្រទេសកម្ពុជា ទៅតាមផ្នែក និងជំនាញដែលប្រទេសស៊ុយអែតមាន។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣ នៅពេលដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបានជួយរៀបចំឱ្យមានការបោះ​ឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអន្តរជាតិនៃទីក្រុងស្តុកខុម នៃប្រទេសស៊ុយអែត បាន​ចងក្រងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានរៀបរាប់អំពីបទពិសោធន៍ និងបញ្ហាប្រឈមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសស៊ុយអែតក៏បានដើរតួយ៉ាងសកម្មក្នុងការជួយឱ្យមានសន្តិភាព​នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ការសម្រេចចិត្តដកស្ថានទូតរបស់ប្រទេសស៊ុយអែតចេញពីប្រទេសកម្ពុជា អាចមានបញ្ហានៃគោលនយោបាយរបស់ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត ក្នុងការចំណាយថវិកាលើស្ថានបេសកកម្មការទូតរបស់ខ្លួនជាមួយប្រទេសតូចៗ និងមានសេដ្ឋកិច្ច​មិនទាន់រឹងមាំ ប៉ុន្តែមានការបកស្រាយថា ការសម្រេចចិត្តដកស្ថានទូតស៊ុយអែតចេញពីប្រទេសកម្ពុជា គឺដោយសារបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងការធ្លាក់ចុះលទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

បើសិនជាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ គឺជាចំណុចដែលនាំឱ្យមានការដកស្ថានទូតស៊ុយអែតចេញពីប្រទេស​កម្ពុជាមែននោះ វាគឺជារឿងមួយអយុត្តិធម៌ពេកហើយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះថា រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេស​ស៊ុយអែតដែលជាសម្ព័ន្ធដ៏យូរអង្វែងមកហើយជាមួយនឹងប្រទេសវៀតណាមបានអនុម័តកញ្ចប់ប្រាក់កម្ចីដល់ទៅពីរពាន់លានដុល្លារក្នុងការជួយគាំទ្រដល់គម្រោងកសាងអាកាសយានដ្ឋានជាច្រើនក្នុងប្រទេសវៀតណាមដែលក្នុងនោះមានរួមទាំងអាកាសយានដ្ឋាន Long Thanh ដែលត្រូវបានគេជឿជាក់ថានឹងក្លាយទៅជាអាកាសយានដ្ឋានដែលធំបំផុតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ម្យ៉ាងមួយវិញទៀត ស្ថានភាពសិទ្ធមនុស្សក្នុងប្រទេសវៀតណាម ក៏មិនល្អប្រសើរជាងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ហើយវៀតណាមគឺជាប្រទេសមួយដែលប្រកាន់លទ្ធិកុម្មុយនីស្តន៍ជាផ្លូវការ ដោយប្រទេសនេះមានគណបក្សតែមួយគត់ក្នុងការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំប្រទេស។

មួយវិញទៀត ប្រទេសថៃ ដែលជាប្រទេសមួយនៅជិតខាងកម្ពុជា ហើយជាប្រទេសដែលស៊ុយអែតសម្រេចថានឹងត្រូវផ្តល់សិទ្ធិបន្ថែមទៀតចំពោះឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ខ្លួនក្នុងការសម្របសម្រួល និងចាត់ចែងការងារការទូតរបស់ខ្លួនជាមួយ​ប្រទេសកម្ពុជានោះ ក៏មិនមានស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សល្អប្រសើរជាងកម្ពុជានោះទេ។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ និងអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សទើបតែបានចេញសេចក្តីថ្លែងការសំដែងការព្រួយបារម្មណ៍ចំពោះបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ប្រទេសថៃក៏បានរំលាយគណបក្សនយោបាយដែលបានទទួលការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេស ហើយប្រទេសថៃមិនបានផ្តល់ ឱកាស ឬការអត់ឱនច្រើនចំពោះបក្សនយោបាយណាដែលមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងនោះដែរ។ ឧទាហរណ៍ ករណីរបស់លោក ថាក់ស៊ីន និងប្អូនស្រីរបស់លោក គឺលោកស្រី យីងឡាក់ ព្រមទាំងបក្សនយោបាយបន្តបន្ទាប់មកទៀត ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងលោកថាក់ស៊ីន។

សរុបជារួមមក ការបិទស្ថានទូតស៊ុយអែតនៅកម្ពុជាក្នុងបំណាច់ឆ្នាំ ២០២១ខាងមុខនោះ គឺមិនមែនដោយសារតែបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ឬការធ្លាក់ចុះនូវលទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ គឺដោយសារតែគោលនយោបាយ​របស់ប្រទេសស៊ុយអែតចំពោះប្រទេសតូចៗ ហើយនឹងចំពោះប្រទេសដែលមិនសូវមានសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយបើសិនជាការបិទនោះ ដោយសារតែបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យមែននោះ មានន័យថាប្រទេសស៊ុយអែតមានការលំអៀងចំពោះប្រទេសកម្ពុជា ឬមានន័យថា ការនិយាយអំពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សគឺសម្រាប់​តែប្រទេសក្រីក្រ ឬសម្រាប់តែប្រទេសតូចៗតែប៉ុណ្ណោះ។ យើងមានការសោកស្តាយចំពោះការបិទស្ថានទូតរបស់ប្រទេស​ណាមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែយើងត្រូវគោរពសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលនៃសាមីប្រទេស ព្រោះថាគេអាចមានហេតុផលណាមួយដែលយើងមិនបានដឹង។ យើងមិនគួរចេះតែបកស្រាយទៅតាមការយល់ឃើញរបស់បរទេស ដោយមិនបានកត់ត្រា ឬពិនិត្យឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនោះទេ ព្រោះថាប្រទេសនីមួយៗ មានការសម្រេចចិត្តអាស្រ័យលើផលប្រយោជន៍របស់ជាតិសាសន៍គេ ហើយយើងក៏ត្រូវគិតពីផលប្រយោជន៍ប្រទេសរបស់យើងដែរ។ មិនគួរដោយសារតែផលប្រយោជន៍បន្តិចបន្តួចណាមួយ ធ្វើឱ្យបាត់ប្រយោជន៍ ឬកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ជាតិនោះទេ។

-----------------

(បណ្ឌិត ស៊ឺន សម អ្នកស្រាវជ្រាវនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។ អត្តន័យដែលមានក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការយល់ឃើញរបស់អ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ ដោយមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីការយល់ឃើញរបស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជានោះទេ)។ 


អត្ថបទទាក់ទង

«ក្រុងកំពតនឹងត្រូវបានចុះបញ្ជី ជាក្រុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនាពេលខាងមុខនេះ...»

ថ្ងៃសុក្រ ទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ដោយមើលឃើញអំពីសក្តានុពលរបស់ខេត្តកំពត ពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មបន្សល់ទុកពីជំនាន់សម័យអាណានិគមបារាំង ក្រសួងទេសចរណ៍បានសហការជាមួយក្រសួងវប្បធម៌ ក៏ដូចជាអាជ្ញាធរខេត្ត ន...

2018-09-28 04:05:07   Fri, 28,09,2018, 04:05 AM
«ការទាញសន្លឹកឆ្នោត និងការបញ្ជាក់ពីគោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ»

ថ្ងៃសុក្រ ទី២៨ ឆ្នាំ២០១៨នៅ​ទូទាំង​អាម៉េរិក ទាំង​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​និង​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​ធ្វើ​ឬនឹង​ធ្វើ​ការ​បោះឆ្នោត​បឋម​ដើម្បី​ជ្រើសរើស​បេក្ខជន​របស់​ខ្លួន​ដែល​នឹង​ត្រូវ​ប្រកួត​ប្រជែង​គ្នា​នៅ​ក្...

2018-09-28 02:49:27   Fri, 28,09,2018, 02:49 AM
«ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកជាង ១០ កំពុងសម្លឹងមើល ឱកាសវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជា»

ថ្ងៃសុក្រ ទី២៨ ឆ្នាំ២០១៨បើតាមសារព័ត៌មាន ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ បានផ្សាយគឺ ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកជាង ១០ ក្រុមហ៊ុនដែលបានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅរាជធានីភ្នំពេញកំពុងសម្លឹងមើលឱកាសវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។...

2018-09-28 02:22:00   Fri, 28,09,2018, 02:22 AM
ពិធីបិទសិក្ខាសាលាស្តីពីសៀវភៅភាសាខ្មែរ

                         ភាសាមានការប្រែប្រួល តែអក្ខរាវិរុទ្ធមិនងាយប្រែប្រួលនោះទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ព្រុំ ម៉ល់ ទីប្រឹក្សារាជរដ្ឋាភិបាល និងជាអតីតប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភា...

2018-09-27 18:12:10   Thu, 27,09,2018, 06:12 PM
«កូរ៉េខាងត្បូងទទូចឱ្យពិភពលោកគួរតែឆ្លើយតបដោយវិជ្ជមានចំពោះកូរ៉េខាងជើង»

កូរ៉េខាងត្បូងទទូចឱ្យពិភពលោកគួរតែឆ្លើយតបដោយវិជ្ជមានចំពោះកូរ៉េខាងជើង ថ្លែងក្នុងអង្គមហាសន្និបាតក្នុងទីក្រុងញូវយ៉កសហរដ្ឋអាម៉េរិក នៅថ្ងៃទីទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកមូន ជែអ៊ីនបានទទូ...

2018-09-27 07:24:27   Thu, 27,09,2018, 07:24 AM
«សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញដឹកនាំគណៈប្រតិភូចូលរួមកិច្ចប្រជុំទូទៅលើកទី៧៣ នៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងញូវយ៉ក...»

នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍៣រោច ខែភទ្របទ ឆ្នាំច សំរឹទ្ធិស័កព.ស ២៥៦២ត្រូវនឹងនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានអញ្ជើញដឹកនាំគណៈ ប្រតិ...

2018-09-27 04:56:40   Thu, 27,09,2018, 04:56 AM

សេចក្តីប្រកាស