Royal Academy of Cambodia
គម្រោងព្រែកហ្វូណនតេជោរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបានក្លាយជាចំណុចសំខាន់នៃមោទនភាពជាតិ និងសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមប្រជាជនកម្ពុជានៅទូទាំងប្រទេស។ គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មានគោលបំណងបង្កើតផ្លូវទឹកដែលអាចធ្វើនាវាចរណ៍ពីទន្លេមេគង្គទៅកាន់ឈូងសមុទ្រ បានទទួលការគាំទ្រ និងសាទរយ៉ាងខ្លាំងពីពលរដ្ឋគ្រប់ស្រទាប់វណ្ឌៈនៃសង្គមកម្ពុជា។ ដោយរាប់ពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលរហូតដល់សហគមន៍តាមមូលដ្ឋាន បានមូលមតិគ្នាយ៉ាងច្បាស់ណាស់ថា៖ ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោតំណាងឱ្យឱកាសដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច ការតភ្ជាប់ និងវឌ្ឍនភាពជាតិកម្ពុជា។
ដើម្បីស្វែងយល់ពីសារៈសំខាន់នៃព្រែកជីកហ្វូណនតេជោចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា វាចាំបាច់ណាស់ក្នុងការស្វែងយល់ពីបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងរឿងរ៉ាវអតីតកាលបានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយលំហូរនៃទន្លេ និងផ្លូវទឹកជាយូរមកហើយ។ អរិយធម៌បុរាណដូចជា សម័យហ្វូណន និងអង្គរ ពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្ម និងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក ដែលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃ បណ្តាញនាវាចរណ៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។
ការរស់ឡើងវិញនៃគោលគំនិតនៃព្រែកជីកតភ្ជាប់ទន្លេមេគង្គទៅឈូងសមុទ្រ បានដក់ជាប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍នៃការបន្តជាមួយនឹងកេរ្តិ៍ដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ដូនតាខ្មែរ។ ការតភ្ជាប់ទៅអតីតកាលនេះ បានធ្វើឱ្យព្រែកហ្វូណនតេជោមានអត្ថន័យជានិមិត្តរូប លើសពីផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែគឺជានិមិត្តរូបជាប្រវត្តិសាស្ត្ររាប់ពាន់ឆ្នាំដែលកូនចៅខ្មែរជំនាន់ក្រោយនឹងចងចាំចំពោះការប្រឹងប្រែងរបស់ថា្នក់ដឹកនាំកម្ពុជានាសម័យនេះ។
ចំណុចស្នូលនៃសាមគ្គីភាពកម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ គឺជាសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ព្រែកជីកនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាអ្នកផ្លាស់ប្តូរជោគវាសនាកម្ពុជា នាំឱ្យការដឹកជញ្ជូនទំនិញកាន់តែរលូន កាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងបើកឱកាសពាណិជ្ជកម្មថ្មីសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងវិញទៀត គម្រោងនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច បង្កើតការងារ និងទាក់ទាញការវិនិយោគទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
សម្រាប់ធុរកិច្ច និងសហគ្រិនកម្ពុជា ព្រែកជីកនេះ តំណាងឱ្យច្រកចូលទៅកាន់ទីផ្សារក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ ព្រែកជីកនេះក៏នឹងបើកផ្លូវសម្រាប់ការពង្រីក ការធ្វើពិពិធកម្ម និងការបង្កើនការប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។ ការរំពឹងទុកនៃការតភ្ជាប់កាន់តែប្រសើរឡើងតាមរយៈព្រែកជីកនេះ បានធ្វើឱ្យមានការគាំទ្រពីវិស័យឯកជន និងស្ថាប័នានា ដោយមនុស្សជាច្រើនមើលឃើញថាវាជាយន្តការសំខាន់សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។
ជាងនេះទៅទៀត គម្រោងព្រែកនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងនៅតាមបណ្តោយផ្លូវដែលជាប់នឹងព្រែកជីកជាមួយនឹងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចថ្មី តំបន់លំនៅដ្ឋាន និងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនឹងលេចចេញជារូបរាងនៅពេលអនាគត។ ការរំពឹងទុកនៃការអភិវឌ្ឍន៍រួមនេះ ជាមួយនឹងឱកាសសម្រាប់ទាំងតំបន់ជនបទ និងទីក្រុង បានទទួលការគាំទ្រ និងសាទរយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ពលរដ្ឋកម្ពុជា លើកលែងជាអ្នកនយោបាយដែលមានចិត្តចង់បំផ្លាញប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រឆាំងនឹងគម្រោងនេះ។
ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោមិនត្រឹមតែជាគម្រោងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជានិមិត្តរូបនៃសេចក្តីប្រាថ្នារបស់កម្ពុជាសម្រាប់សមាហរណកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។ តាមរយៈការពង្រឹងការតភ្ជាប់ជាមួយប្រទេសជិតខាង និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដ៏ធំទូលាយ ព្រែកជីកនេះជំរុញពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌។ ប្រជាជនកម្ពុជាមើលឃើញថា នេះជាជំហានឆ្ពោះទៅរកទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយដៃគូក្នុងតំបន់ និងជាកត្តាជំរុញសន្តិភាព និងស្ថិរភាព។ ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ព្រែកជីកនេះ ក៏នឹងធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងបណ្តាញដឹកជញ្ជូន ក្នុងតំបន់ផងដែរ។
ខណៈពេលដែលទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍន៍នៃព្រែកជីកហ្វូណនតេជោមានសារៈសំខាន់បំផុតនោះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះនិរន្តរភាពបរិស្ថានផងដែរ។ គម្រោងនេះរួមមានវិធានការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ថែរក្សាជម្រកធម្មជាតិ និងធានាការគ្រប់គ្រងទឹកប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ វិធីសាស្រ្តប្រកបដោយតុល្យភាពនេះ រួមបញ្ចូលការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន ស្របតាមក្រមសីលធម៌កម្ពុជានៃភាពសុខដុមជាមួយធម្មជាតិ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២០មក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានផ្អាក ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅតាមបណ្តោយដងទន្លេមេគង្គ ហើយប្រទេសកម្ពុជាមានវារីអគ្គិសនីតែចំនួនពីរប៉ុណ្ណោះនៅតាមទន្លេមេគង្គ ខណៈពេលដែលប្រទេសមួយចំនួនដែលអះអាងថាស្រលាញ់បរិស្ថាន និងស្រលាញ់ទន្លេមេគង្គ បានសាងសង់វារីអគ្គិសនីយ៉ាងច្រើន ហើយមិនបានតាំងចិត្តផ្អាក ឬបញ្ឈប់ការសាងសង់នៅតាមទន្លេមេគង្គនោះទេ។ ប្រទេសជិតខាងកម្ពុជាមួយចំនួន បានប្រើវិធីសាស្ត្រគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីបង្អាក់ ឬបញ្ឈប់ទាំងស្រុងនូវគម្រោងដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ស្របពេលដែលនៅក្នុងរបស់គេមានព្រែកជីកជាច្រើន ហើយក៏មានវារីអគ្គិសនីចំនួនជាងប្រាំពីរពាន់កន្លែងរួចហើយ។
ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវតែជំនះឧបសគ្គគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីសាងសង់គម្រោងជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះ ហើយពលរដ្ឋកម្ពុជាគ្រប់រូបត្រូវតែគាំទ្រ និងមានស្មារតីរួមគ្នាជាមួយនឹងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាជាអ្នកដឹកនាំប្រទេសនាពេលនេះ។
សាមគ្គីភាពដ៏រឹងមាំក្នុងចំណោមប្រជាជនកម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោនេះ បានពង្រឹងការគាំទ្របន្ថែមទៀតចំពោះដ្ឋាភិបាល និងនាំឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសាធារណៈជន។ រដ្ឋាភិបាលបានបង្ហាញពីចក្ខុវិស័យច្បាស់លាស់សម្រាប់គម្រោងព្រែកជីកនេះ ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់លើសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច និងអត្ថប្រយោជន៍នានាដែលព្រែកជីកនេះនឹងនាំមកជូនជាតិកម្ពុជា។
សរុបសេចក្តីមក សាមគ្គីភាពដ៏រឹងមាំក្នុងចំណោមប្រជាជនកម្ពុជាទាក់ទងនឹងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំនឿយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយនឹងការជឿជាក់ចំពោះការដឹកនាំប្រទេសរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លើសពីទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ព្រែកជីកនេះបានបង្កប់នូវមរតកប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា សេចក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់សមាហរណកម្មក្នុងតំបន់ និងការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពដែលជាសេចក្តីប្រាថ្នាចង់បានរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជាគ្រប់រូប។ ប្រទេសជិតខាងកម្ពុជាគួរតែគោរពការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជា ហើយគួរតែគោរពតាមគោលការណ៍ដែលមានឱ្យមានពិតប្រាកដ។
(អត្ថបទវិភាគខាងលើជាទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកបណ្ឌិត ស៊ឺន សំ អ្នកវិភាគគោលនយោបាយនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ហើយនិងជាអនុប្រធាននាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងសាធារណៈនិងពិធីការនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា)
ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្កើតចលនាដែលលោក សម រង្ស៊ី អះអាងថាជា ចលនាជាតិតស៊ូ នោះ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយបានគូសបញ្ជាក់ថា...
(រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា)៖ នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១៤រោច ខែផល្គុន ឆ្នាំរោង ឆស័ក ព.ស. ២៥៦៨ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ វិទ្យាស្ថានជីវសាស្ត្រ វេជ្ជសាស្ត្រ និងកសិកម្ម នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានរៀបចំសិ...
(រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា)៖ នាឱកាសថ្លែងសុន្ទរកថាស្វាគមន៍ ក្នុងកម្មវិធីបើកវេទិកាកម្រិតខ្ពស់នៃធនាគារខួរក្បាលកម្ពុជា-ចិន លើកទី៤ ស្ដីពី«ក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ: ទំព័រថ្មី...
វេទិកាកម្រិតខ្ពស់នៃធនាគារខួរក្បាលកម្ពុជា-ចិន លើកទី៤ ស្ដីពី«ក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ: ទំព័រថ្មីនៃសហគមន៍កម្ពុជា-ចិន ដែលមានអនាគតរួមគ្នាក្នុងយុគសម័យថ្មី» ដែលបានចាប់ផ្ដើមកាលពីថ្ងៃ...
(ខេត្តកំពង់ធំ)៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ឯកឧត្ដមបណ្ឌិត យង់ ពៅ អនុប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះមូលដ្ឋានឃុំអណ្ដូងពោធិ៍ តំណាងឯកឧត្ដមបណ្ឌិតសភាចារ្យ សុខ ទូច ប្រធានក្រុមការងាររាជរដ្ឋាភិបាលចុះជួយ...
ក្រោយបើកការដ្ឋានសាងសង់បានជិត៣ឆ្នាំ កម្ពុជាគ្រោងនឹងសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានសមុទ្ររាមកងទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួនក្នុងជំហានទី១ នៅដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខនេះ។ ក្នុងឱកា...
សេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពីការអញ្ជើញចូលរួមដេញថ្លៃការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈការិយាល័យឆ្នាំ២០២១សម្រាប់រាជបណ្ឌិត្យស...
ចុចមើលសេចក្ដីជូនដំណឹង ស្ដីពីការអញ្ជើញចូលរួមដេញថ្លៃផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ សម្រាប់ឆមាសទី២ ឆ្នាំ២០២០ របស់រាជបណ...
ចុចមើលកិច្ចពិភាក្សាតុមូលស្តីពី តើអ្វីជាសារប្រយោជន៍នៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន?
ចុចមើលសេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពី ការអញ្ជើញចូលរួមពិគ្រោះថ្លៃ ការបោះពុម្ពព្រឹត្តិបត្រលេខ១១ សន្ទានុក្រមអក្សសិល្ប៍...
ចុចមើលដំណឹងជ្រើសរើសបេក្ខនារី សិក្សាជំនាញបន្ថែមផ្នែកគុណភាពទឹកដោះគោ ២រូប!
ចុចមើលកម្មវិធីកិច្ចពិភាក្សាតុមូល ស្តីពី «តើមានអ្វីដែលនឹងកើតឡើងពេលដែលលោក សម រង្សី វិលត្រឡប់ចូលប្រទេសកម្ពុជា...
ចុចមើលបាឋកថា ស្តីពីគោលនយោបាយការបរទេសសហរដ្ឋអាម៉េរិកក្រោមរដ្ឋបាលរបស់ លោក Donal Trump និងអត្ថន័យចំពោះអាស៊ី ថ្...
ចុចមើលសមិទ្ធផល១ឆ្នាំ និងទិសដៅការងារ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម...
ចុចមើលបាឋកថាស្តីពី ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រតាមរយៈការដាំដំណាំមន និងចិញ្ចឹមដង្កូវនាង ថ្ងៃទី០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨...
ចុចមើលពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រកិត្តិបណ្ឌិតផ្នែកគ្រប់គ្រងធនធានទឹកនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ជូនឯកឧត្តម លឹម គានហោ រដ...
ចុចមើលសេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពីការចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនៅប្រទេសស៊ុយអ៊ែត
ចុចមើល